Jaren terug deed ik een poging een nieuwe modelbaan op te bouwen. Daarbij maakte ik dezelfde fout opnieuw: de constructie was enorm en onbebouwd al een flinke opgave om tegen de muur op te klappen. Het was de bedoeling dat alles redelijk mobiel bleef, maar ik dacht de constructie toch niet zo best uit.

Daarnaast was ik het opklappen ook wel zat én ik merkte dat ik behoorlijk gegroeid was (in de lengte). Onder de constructie door kruipen ging met ongeveer 70 centimeter hoogte niet zo gemakkelijk meer als toen ik nog 140 centimeter lang was.
De baan werd dan ook compleet gesloopt voordat het echt iets was geworden.

Lange tijd bleef het bij denken over losse modules of 'bakken' (ik was niet van plan me aan een modulenorm te gaan houden namelijk).
Al in 2014 (ik heb er echt lang over gedaan om te beginnen én er over te schrijven) hakte ik de knoop door en begon aan de bouw van de 4 belangrijkste bakken.

Een nieuw begin: MDF als oppervlak

Een nieuw begin van een modelbaan. Raamwerk van vuren latten met MDF-plaat Multiplex en zijn versplinterende werking bij het doorboren waren me bij eerdere banen telkens een doorn in het oog, omdat het relatief veel nabewerking vergde. Daarom besloot ik op een raamwerk van vuren latten de bovenste laag van de nieuwe baan van MDF te maken.

MDF heeft een kamp van voor- en tegenstanders en ik weet nog niet welke kant ik moet kiezen. Allereerst heeft MDF een vrij hoog eigen gewicht vergeleken met multiplex en is het ook niet zo stevig: het heeft de neiging door te zakken bij een gebrek aan ondersteuning.

Dat vraagt om meer lattenwerk aan de onderzijde van het MDF, maar het voordeel vind ik toch vooral dat het doorboren van MDF geen splinters oplevert.

Andere nadelen van MDF: het zuigt vochtige substanties (lijm, verf) op als een spons. Om dat te voorkomen moet je het eerst voorbehandelen.
De kwetsbaarheid van kopse kanten heb ik dan nog niet eens genoemd.

Er zijn dus de nodige nadelen verbonden aan het gebruik van dit materiaal. Gecombineerd met niet al teveel ervaring met houtbouw, kan het eindresultaat nog alle kanten op. Grote kans dat u tijdens de bouw of op foto's dingen ziet of denkt van 'dat kan nooit goed komen'. Voor mij zal de bouw echt een leerproces zijn. Met MDF heb ik ervaring, maar bouwen met losse modules heb ik nog nooit eerder gedaan.

De afmetingen

Het is de bedoeling de baan uit 6 losse delen op te bouwen, vier grote en twee kleine.
De grootste bakken meten 115 x 50 centimeter. Twee bakken daarvan worden in de lengte aan elkaar gekoppeld waardoor ik 230 centimeter lengte heb. Dat is korter dan m'n oude baan, maar het voordeel is dat ik gemakkelijker kan spelen met extra delen.

Achteraf was een afmeting van 110 x 45 een beter idee geweest, maar ja, toen zat het al in elkaar.
Tussen de twee gekoppelde grote delen in, komen kleinere bakken, maar welke afmeting die krijgen weet ik nog niet.

De vuren latten zijn vrijwel allemaal afkomstig van de oude baan, waarvan ik het hout spaarzaam opgeslagen had.
Voor enkele stukken had ik toch nieuwe latten nodig. Dan is het heel leuk om te ontdekken dat de latten die je al had een afmeting hebben die je bij een andere bouwmarkt niet kan krijgen, daar de bouwmarkt waar ik de oude latten vandaan heb, afgebrand is.

Daarom ging ik met de cirkelzaag aan de gang om van enkele latten een klein reepje af te halen en de hele brede planken precies door midden te zagen, zodat ik met dezelfde afmetingen zou eindigen.

Om de 'bakken' op te bergen ging ik voor een gewoon systeem van rails en inklikbare plankdragers. Helaas bleken de langste uithouders met 47 centimeter eigenlijk net te kort: het had gescheeld als ik andersom had gewerkt (eerst de plankdragers en rails op de muur schroeven en dan kijken hoe groot de bakken konden worden).

De eerste 2 bakken provisorisch neergelegd, samen met wat rails en enkele treinen Ik kon het natuurlijk niet laten om even te testen en wat rails en enkele treinen te pakken.
De uitstekende latten op de plankdragers zijn uiteindelijk vervangen door een kort stukje aluminiumprofiel.

De voordelen van dit systeem zijn vooral in het gewicht van belang. 1 module is stukken gemakkelijker te pakken dan een complete baan.

Daarnaast wordt er niets meer opgeklapt, waardoor bebouwing op de baan het ook wat minder te verduren krijgt én ik minder op hoef te letten dat ik te hoge gebouwen plaats.
Uiteraard is de hoogte ook weer niet oneindig: ik moet de bakken wel op de plankdragers kwijt kunnen zonder dat ik bij het in m'n bed stappen m'n hoofd stoot of de boel het plafond raakt.

Een hele tijd niets... en toen doorgepakt

De nieuwe ondergrond voor m'n modelbaan voorzien van een laag grondverf Nadat ik de bakken gebouwd had, gebeurde er een hele tijd niets. Ik ben geen fan van schilderwerk, dus het voorbehandelen van het oppervlak liet ik liever achterwege. Warme dagen in 2015 brachten daar verandering in.

Met Alabastine MDF Reiniger besloot ik de oppervlakken eerst zo goed mogelijk schoon te maken. Met MDF 2in1 Grondverf van hetzelfde merk en een roller ging ik uiteindelijk het hout te lijf.

Ongeveer een week later deed ik de tweede laag: hoewel aangeraden werd alleen de kopse kanten 2 keer te gronden, besloot ik alle oppervlaktes twee maal aan te pakken.

Het ondersteunen van het geheel...

Lang, heeel lang heb ik nagedacht over de ondersteuning van de bakken. Dat heeft vooral zo lang geduurd omdat ik nu eenmaal niet de luxe heb van een baan die kan blijven staan.
Modules of niet, de baan zal telkens vrijwel geheel uit elkaar moeten om 'm weer op te bergen.
Dat stelt hele andere eisen aan de constructie dan een baan die vast blijft staan en hooguit voor een verhuizing uit elkaar moet.

Een constructie die ik verticaal op kon klappen zag ik wederom niet zitten, dus besloot ik een horizontaal uitklapbare constructie te bedenken.
Die was er bijna gekomen, tot ik aan schragen dacht, waar ik weer losse latten op zou leggen om de bakken weer op te leggen.

Ook dat idee vorderde ver maar kwam er uiteindelijk niet.
Ik ben gegaan voor losse poten, die het geheel aan de uiteindes van de gekoppelde lange bakken ondersteunen. Er tussenin komen dan de kleine bakken die de verbinding vormen, zodat ik later gemakkelijk 'in' de baan kan staan. De kleine bakken moeten dan 'leunen' op de 2 gekoppelde grote secties.

Een begin

Na nog eens lang nadenken ging ik in juli en augustus 2017 nu eens écht aan de gang.
Allereerst ging ik testen hoe ik de bakken kon koppelen. Daarvoor had ik al eens stalen koppelplaten gekocht, die voorzien van heel wat gaten de nodige mogelijkheden moesten bieden.

Ondanks veel schroeven bleek al snel dat dat niet stevig genoeg was. De bakken zakten door. Dat had ik wel een beetje verwacht, gezien de nogal kleine lengte van die platen (een centimeter of 20) vergeleken met de lengte van de bakken.

M8x40 bout, carrosseriering, inslagmoer en rampamoer voor de montage van het geheel Met houten latten van een centimeter of 80, inslagmoeren, M8 bouten, carrosserieringen en rampamoeren, ging ik voor een betere constructie.
Aan de binnenkant van de bak zou een inslagmoer komen, in de verbindende lat aan de buitenkant zou ik een rampamoer aanbrengen en met een bout en carrosseriering zou ik de boel stevig aan elkaar schroeven.

De rampamoeren waren nieuw voor mij en waar ze precies voor bedoeld zijn wist ik niet, dus dat zocht ik op. De buitenkant is voorzien van houtdraad, terwijl de binnenkant metrisch schroefdraad bezit.

Ze zijn bedoeld zijn om in hout netjes metrisch schroefdraad aan te brengen. Zacht hout zoals vuren heeft namelijk de eigenschap om bij beweging in een gat uiteindelijk uit te lubberen, tot er veel speling in de verbinding zit. Het hout zelf gebruiken als schroefdraad, is helemaal vragen om moeilijkheden.

Omdat de kans groot was dat de verbinding vaak in- en uit elkaar zou moeten, zag ik de bout 'bloot' door het gat steken dan ook niet goed komen en koos ik voor de rampamoer.

Het monteren van de rampamoer

Het monteren van een rampamoer in het hout De M8 rampamoeren die ik heb hebben een ziel van 11 millimeter. Ik kan kort zijn: Met die maat voorboren vereist zo verschrikkelijk veel kracht bij het indraaien en gaat met zoveel gekraak van het hout gepaard dat ik het niet aangedurfd heb verder te gaan.
Het gat opboren naar 12 millimeter, met aan de indraaizijde een kort stukje tot 14 millimeter boren, ging stukken beter.

Hoewel de rampamoeren een sleuf bezitten om ze met een zeer fors model schroevendraaier in het hout te draaien, besloot ik ze op een zeskantbout te draaien en tot de kop te draaien.

Daarna stak ik het geheel in het hout en draaide ik met een dopsleutel de moer langzaam in het hout. Vergeet de bout niet enkele keren te lossen om te voorkomen dat je de bout helemaal vastdraait, die bij het lossen dan ook de rampamoer weer mee zal nemen.

Na het volledig tot de kop indraaien van de bout kun je deze weer lossen: de rampamoer zou daarbij op z'n plaats moeten blijven en het schroefgat is vervolgens van net schroefdraad voorzien. De voordelen van de dopsleutelmethode: een uitschieter met de schroevendraaier beschadigt het schroefdraad aan de binnenzijde niet, zoals me enkele keren overkwam.

Nadelen van de rampamoeren: het komt allemaal nogal nauw met de maat van de boring. Iets te groot en de moer komt gemakkelijk weer mee bij het lossen van de bout, iets te klein en het hout kraakt dat het een lieve lust is.

Kom niet in de verleiding een carrosseriering tussen de kop van de bout en de rampamoer aan te brengen! Dat resulteerde tot twee keer toe in een bout die zich vastgevreten had op de moer en de tweede (en toen laatste) keer zat die zo vast, dat ik die niet meer losgekregen heb (ja, uiteindelijk wel, maar met de rampamoer was niets meer te beginnen, zo zwaar beschadigd was 'ie)

Indraaien inslagmoer

Een inslagmoer, klaar om 'ingetrokken' te worden door een zeskantbout Het monteren van een inslagmoer kan met een hamer, waarbij 1 flinke ram voldoende moet zijn om de moer in het hout te slaan, maar op m'n werk leerde ik de 'intrek-manier', die ik ook hier toepaste vanwege de beperkte ruimte.

Je boort een gat dat groot genoeg is om de inslagmoer in te steken. Aan de andere kant van het hout steek je een bout met carrosseriering door het gat, tot deze de moer ontmoet. Daarna draai je de bout aan tot het hout en draai je de bout met een dopsleutel verder vast. Door het schroefdraad zal de inslagmoer zich in het hout 'trekken'.

De voordelen zitten 'm vooral in de precisie. Door de bout zal de inslagmoer vrijwel geheel recht in het hout zitten, wat bij inslaan met een hamer altijd maar de vraag is als je niet helemaal netjes mept.
Voordeel nummer 2 is het direct goed monteren. Als de eerste klap met een hamer de moer niet helemaal diep genoeg liet gaan, kan een tweede klap de gaten die de vleugeltjes maken wat vergroten. Dat kan zodanig uitpakken dat de inslagmoer redelijk los zit en uiteindelijk snel doordraait in het hout.

De rest van de constructie

De ondersteuning van de 2 gekoppelde bakken. Een houten poot met inslagmoer en ingedraaide bout aan de bak Allereerst wou ik weten of de constructie met 2 lange houten latten, inslagmoeren, bouten en rampamoeren voldoende stevigheid bood. Hoewel ik wat sceptisch was, bleek het erg mee te vallen, al heb ik nog geen idee van de resultaten op de lange termijn.

Daarom besloot ik al snel aan de poten te beginnen. Zonder veel rekenwerk koos ik voor 100 centimeter lange exemplaren: nu ik al zolang aan het tobben was, had ik weinig zin in nog meer rekenwerk.

De poten bestaan uit 18 x 69 millimeter vuren latten. Ook voor de bevestiging hiervan ging ik voor rampamoeren, bouten en inslagmoeren. Of dit allemaal een goede keus is, moet nog blijken.

De eerste delen overeind

De nogal forse richel tussen de 2 gekoppelde bakken in beeld Met het indraaien van de bouten en monteren van de poten besloot ik de eerste 2 gekoppelde bakken eens rechtop te zetten om te kijken of de constructie ondanks de lange verbindingslatten, niet de neiging had in het midden in te zakken. Voor wie nog twijfelt over mijn bouwkwaliteiten in hout: u ziet op de foto de richel tussen de 2 delen.

Dit komt omdat ik de doorgezaagde kant gebruikt heb om het MDF op te monteren. Waarom ik niet de nette kant gebruikt heb, geen idee. Gelukkig komt er nog wat landschapsbouw op voordat er rails gelegd wordt.

Hoewel het geheel wiebelig is (de poten had ik denk ik beter 90 graden kunnen draaien) stond het wel stevig en kon ik ook weinig ontdekken van doorzakken. Omdat het geheel nog onbebouwd is, denk ik wel dat alleen de bouten aan de zijkanten niet voldoende is. Ik ga dan ook nog 2 bouten in het midden aanbrengen, die de bakken op het punt waar ze het liefst willen wijken naar elkaar toe zullen trekken.

De poten laat ik waarschijnlijk zo, omdat de schroeven van de MDF-plaat waarschijnlijk in de weg zitten.

Het uitleggen van rails om de beschikbare ruimte op te  En zodra je je eerste deel op poten hebt staan, ga je natuurlijk meteen opnieuw uitproberen en kijken wat je beschikbare ruimte is, vooral omdat het een raar idee is dat nu ineens vanuit m'n stoel te kunnen doen en er dan recht tegenaan te kijken. Die meter hoogte blijkt niet zo'n slecht idee!

Vooral voor het onder de delen door kruipen bleek die meter ruimte een goed idee. Ik kwam er gemakkelijk onderdoor en hoefde niet op te letten dat mijn hoofd ontmoetingen had met houten latten.

Binnenkort hoop ik de resterende delen te maken en het geheel te koppelen om te zien wat de beschikbare ruimte is.

Wordt vervolgd!

18:55 17-9-2017. Overige bakken gekoppeld en bouw 2 kleine bakken

De twee bakken vlak bij elkaar, voorbereid op het koppelen ervan Beter op de hoogte van m'n eigen plannen was de bouw van de koppeling van de andere twee grote bakken weinig werk.
De gaten waren zo geboord en ook het hout dat ik gebruikte om de twee bakken te koppelen was al op maat en betrof (wederom) hout van de oude baan.

Wel was een van deze bakken slechter gebouwd dan de andere twee. Het MDF-oppervlak staat op een van de hoeken behoorlijk omhoog. Die heb ik dan ook bewust aan de buitenkant gehouden, zodat ik er straks bij het bouwen amper last van heb.

Wel heb ik opnieuw de nodige moeite gehad met de rampamoeren...

Rampamoer benodigt handigheid

Het indraaien van een rampamoer middels M8 bout en omgedraaide inslagmoer aan de andere kant Nu ik al een aantal stuks van deze speciale moeren gemonteerd had, merkte ik ook dat het bepaald niet makkelijk is om die dingen zo goed mogelijk loodrecht in het hout te draaien.

Ik vond er wat op door de rampamoer zoals ik inmiddels gewend was, op een passende bout te draaien, tot deze tegen de kop vastliep.
Daarna stak ik bout met rampamoer in het gat waar de moer moet komen en draai er aan de andere kant een inslagmoer op, maar wel met de vleugels van het hout af.

De inslagmoer draai ik tot het hout, zodat deze de bout recht trekt.
Daarna ga ik rustig de rampamoer indraaien, waarbij de inslagmoer steeds tegen het hout gedraaid wordt (je hebt dan ook 2 handen nodig).

Ik heb ook een poging gewaagd met een carrosseriering en een gewone moer. Het nadeel was dat ik daar slechter bij kwam met m'n vingers. De verleiding zowel aan de bout-kant als moerkant een steek- of dopsleutel te gebruiken kon ik niet weerstaan en resulteerde in een bout die zich vastvrat op de rampamoer (en die dus weer meenam als je alleen de bout uit wou draaien).

De kleine bakken

De verzaagde 18x69 millimeter latten, om ze te verkleinen naar 18x56 millimeter Na nog een paar uur werk heb ik ook de resterende bakken gemaakt. Ik besloot daarbij niet af te wijken van eerdere plannen en de 2 kleine delen te maken met het hout dat ik nog had. De maten zijn dan ook 425 x 500 millimeter. Het was verleidelijk deze 10 tot 20 centimeter langer te maken, maar dan had ik nieuw hout moeten kopen en dat zag ik niet zitten.

Voor het latten-werk moest ik wel wat verzinnen. Omdat ik afwijkende latten niet mooi vond én het plannen voor het verbinden van alle bakken in de war zou schoppen, besloot ik de latten van 18x69 millimeter toch maar te verzagen naar de 'standaard' maat van 18x56.

Gelukkig was dat met de tafelzaag op m'n werk zo gebeurd. Het ging zo netjes dat ik overweeg om het lattenwerk van de al bestaande bakken bij te werken, om zo alle hobbels er uit te halen.

De kleine latjes die overbleven na het zagen bewaar ik vooralsnog: die komen misschien nog van pas tijdens de baanbouw.

Nummering tegen vergissing

De poten en bakken van de modelbaan genummerd, omdat uitwisseling ondanks net werken waarschijnlijk niet mogelijk is Ondanks dat ik voor mijn doen erg netjes gewerkt heb, heb ik de poten die de ondersteuning van de bakken vormen, toch maar genummerd.
Ik ben er niet gerust op dat alles zo precies in elkaar zit dat ik de poten onderling uit kan wisselen. Een viltstift maakte korte metten met dat probleem.

De poten onder de andere twee grote delen worden met een '2' genummerd.

Wordt vervolgd!

18-09-2017: Toch niet zo'n best plan...

Mijn ouders waren een tijdje op vakantie, wat me een prima gelegenheid gaf om de bakken eens in de huiskamer op te zetten. Daar heb ik vooral meer ruimte om er omheen te kunnen lopen en van alles op te meten.

De bakken voor wat ooit laagdreef moet worden in de huiskamer neergezet Al bij het opzetten in de huiskamer merkte ik dat dit het niet gaat worden. De bakken moet ik eerst koppelen om ze op hun poten te kunnen zetten, maar gekoppeld zijn ze nu al aan de erg zware kant om ze van de stelling te tillen. Los kan ik ze echter niet van poten voorzien omdat in het midden m'n bed in de weg staat.

Daarnaast was het monteren van de poten een klus waarbij de bakken het nogal te verduren kregen. Ik ben er niet gerust op dat dat met bebouwing erop nog goed blijft gaan.

Een derde probleem is de bevestiging van de poten zelf: de bout die daarbij uitsteekt zit geweldig in de weg voor het op kunnen leggen van de 2 kleine tussendelen. Ik dacht eraan een groot gat in de zijkanten van de tussendelen te boren, maar daar zitten de schroeven die het raamwerk bij elkaar houden al.

Ik ga daarom toch terug naar het oorspronkelijke idee van 1 of meerdere schragen met latten om de bakken op te leggen. Op die manier kan ik ze rustig koppelen en zit ik ook niet met poten in de weg.

Daarnaast ben ik van plan de bakken in het midden te koppelen in plaats van aan de zijkanten. Ik heb er niet bij nagedacht dat de bakken nog maar net op de uithouders van de kast-dragers blijven liggen door de latten die aan de zijkanten zitten.

Wordt vervolgd!

02:17 24-6-2018: Schot in de zaak!

Na lang wikken en wegen besloot ik de knoop door te hakken en de opzet met schragen te volgen. De koppeling met latten aan de zijkant liet ik varen. Ik had inmiddels veel oplossingen gezien met inslagmoeren en bouten. Over het koppelen van modules/bakken in de modelbouw zijn waarschijnlijk boeken vol geschreven en ik was niet van plan het wiel opnieuw uit te vinden en besloot dezelfde methode aan te houden.

Voordat dat kon moest er wel wat gebeuren aan de kopse kanten van de lange bakken. Zoals ze nu waren, kon ik onmogelijk tot een goede koppeling overgaan. Het kale MDF is veel te kwetsbaar en haaks is het allemaal allerminst.

Het nadeel is wel dat mijn werk niet erg nauwkeurig is geweest. De bakken heb ik dan ook gemaakt toen ik nog wat minder verstand had van houtbewerking. Meer en meer begrijp ik waarom sommige mensen zo lang doen over het uitdenken van de onderbouw-constructie en steeds vaker begrijp ik ook het gebruik van bepaalde verstevigingslatjes.

De bakken met multiplex kopschotten tegen elkaar aan gemonteerd Om de kopse kanten vlak te krijgen, besloot ik met de cirkelzaag heel voorzichtig de rand van het MDF bij te werken zodat deze in ieder geval gelijk lag met de vuren latten.
Uiteindelijk moest ik ook nog behoorlijk met een blokschaaf aan de gang om het vuren ook haaks te krijgen.

Op m'n werk werd een plaat afvalmultiplex (met toestemming) uit de afvalbak gevist: ik kon er precies 4 stroken van 80 bij 500 millimeter van zagen, als 'eindschot' (daar zal vast een mooie naam voor bestaan) van de lange bakken op het punt waar ik ze wil koppelen.
Met 4 lange schroeven monteerde ik die multiplex platen aan de kopse kanten.

Het ondersteunende houtwerk

Om de bakken ook daadwerkelijk ergens op te kunnen leggen besloot ik nog eens goed over het houtwerk daarvoor na te denken. Ik wou de schragen eigenlijk zelf maken, maar besloot eerst eens bij een bouwmarkt te kijken of daar misschien kant-en-klare exemplaren te krijgen waren.
Dat bleek inderdaad het geval, maar ik hield een slag om de arm: schragen van 6 euro kunnen immers niet veel zijn.

Goedkoop houten schraagje met verkeerd om gemonteerd scharnier In de winkel is goed opletten dan ook aan te bevelen. Ik trof schragen met flinke scheuren en gaten in het hout aan, maar ook exemplaren waarvan de scharnieren of het hout ernstig verbogen waren

Daarom kocht ik er slechts 2 (in plaats van 4), om te kijken hoe het zou bevallen. Thuis bleek bij een van de schragen aan 1 kant het scharnier zelfs verkeerd om gemonteerd te zijn. Zo opgelost, maar ik schreef het al: veel kon het niet zijn en dat is het dus ook niet.

Van het eerdere idee van een uitklapbaar horizontaal raamwerk, had ik nog houten latten over. Helaas waren die met 230 centimeter net te kort. Ik had minstens 233 centimeter nodig.
Ik zag het niet zitten om wéér nieuw hout te kopen en besloot samen met de overgebleven poten, inslagmoeren en bouten, verlengde latten van 249 centimeter lang te maken. Dat is een centimeter korter dan de hoogte tussen vloer en plafond, zodoende.

Die lengte heb ik daarnaast bewust zo gekozen om de module-bakken met gemak neer te kunnen leggen, om ze vervolgens te koppelen.

Aangepaste schragen met extra aangeschroefde lat met ingezaagde sleuven Van de andere overgebleven poten, maakte ik een extra lat voor op de schragen. In die latten zaagde ik sleuven van ongeveer 19 millimeter breed en 30 millimeter diep.

Daar vallen de lange latten voor de helft in. Zonder kon ik de bijna 250 centimeter lange latten niet rechtop neerzetten zonder dat ze omvielen: door het verlengen ervan was het gewicht aan 1 kant groter. Nou blijven lange latten sowieso moeilijk rechtop staan, dus die sleuven had ik er sowieso in gezaagd.

Precies in die sleuven boorde ik gaten dwars door het hout, om ze met flink lange schroeven (70 millimeter) aan een van de latten van de schraag te monteren.

De schragen dienen ook nog een ander doel: door de schragen dicht bij elkaar te zetten kan ik er precies 1 bak op plaatsen, die ik dan uit de loop in m'n kamer neer kan zetten, zodat ik er gemakkelijk aan kan werken.

Jammer is dat de hoogte teruggaat naar een centimeter of 80. Dat lijkt weinig, maar is een flink verschil. Helaas kan ik daar niet veel aan doen. Ik had dan grotere houten schragen moeten kopen, ze zelf moeten maken of metalen types moeten aanschaffen. Dat zag ik vanwege de kosten en het gewicht niet zo zitten.

Koppelen met bouten, inslagmoeren en deuvels

Nu de schragen klaar waren, ik ondersteunende latten had gemaakt en ik de bakken van de multiplex platen had voorzien, werd het tijd voor een nieuwe koppelingsmethode.
Ik had er al eens uitvoerig op lopen zoeken op het Beneluxspoorforum, waar ik over verschillende manieren las.

Een veel gebruikte manier betrof het gebruik van bouten en vleugelmoeren, maar ik las ook over slotbouten. Die vielen wat mij betreft sowieso af. Vurenhout is relatief zacht en mijn ervaring is dat slotbouten al snel teveel speling krijgen en niet meer goed vast te draaien zijn, zeker niet als de verbinding zoals in mijn geval vaak los en weer vast moet.

Ik besloot voor M8 bouten, carrosserieringen en inslagmoeren te gaan. Daar las ik meer over, ik had ze over van het afstappen van de houten latten aan de zijkanten én het leek mij een goed idee. Voor extra uitlijn-gemak ging ik, net zoals ik op internet las, ook nog gebruik maken van deuvels.

Ik zette de schragen neer, plaatste de ondersteunende latten in de sleuven en plaatste 2 bakken op het bouwwerk: ongelooflijk! Wat lag dat stabiel! Waar ik nog twijfelde aan de bouwkwaliteit van de zeer goedkope schragen, was ik nu gelijk verkocht en zelfs positief over de verdere bouw van wat ooit een modelbaan zou moeten worden.
Het was sowieso enorm stabiel vergeleken met de wiebelpoten van de eerdere plannen.

Ik positioneerde de bovenkant van de multiplex platen gelijk aan elkaar en klemde de bakken met lijmklemmen stevig aan elkaar.
Daarna ging ik, om afwijkingen te voorkomen, met een boor van 8,5 millimeter op 2 plekken dwars door de vuren latten en de multiplex platen van beide bakken heen. Deze gaten zijn voor de M8 bouten.
Daarna boorde ik 2 gaten van 7,5 millimeter, eveneens dwars door de komplete constructie, de gaten voor de deuvels.

Bakken voor modelbaan met gaten voor bouten en ingeslagen deuvels als richtpunten bij het koppelen Daarna 'trok' ik eerst met bouten de inslagmoeren in het hout in de gaten van 8,5 millimeter, om de bouten vervolgens weer los te draaien.
De bakken schoof ik daarna uit elkaar, om daarna in 1 bak de 2 gaten van 7,5 millimeter op te boren naar 8 millimeter. De gaten in de andere bak bleven 7,5 millimeter, waar ik met een hamer deuvels van 8 x 35 millimeter voor de helft insloeg.

Deze deuvels vallen dan precies in de gaten in de andere bak en zorgen ervoor dat de bakken steeds perfect uitgelijnd aan elkaar gekoppeld worden, omdat de bouten wat speling hebben.
Uiteraard herhaalde ik alle bovenstaande stappen voor de andere 2 bakken.

Daarna koppelde ik de bakken weer om te kijken of alles klopte. Dat deed het! En hoe! Het geheel zat extreem nauwkeurig aan elkaar en de kopschotten van multiplex garanderen dat enige oneffenheden in de ondergrond niet meteen doorwerken bij het koppelen.

Verdere bouw

Het is de bedoeling dat de kopschotten nog in vorm gezaagd worden van het landschap. Als spoorbedding wil ik XPS-hardschuimplaten gaan gebruiken (maar dat is absoluut niet zeker).
Om de andere bakken te kunnen plaatsen moet ik nog wel wat bedenken op de ondersteuning. Sowieso is er aan de kant van het hoofdeinde van m'n bed geen ruimte om een schraag te plaatsen, dus moet ik daar wat anders verzinnen.

In ieder geval ben ik nu een flink stuk gevorderd en heb ik er weer vertrouwen in dat er ooit treinen gaan rijden.

Wordt vervolgd!